Reducing Noises with Linear BBS
Written onผมเชื่อว่าทุกคนคงเคยเห็นปรากฏการณ์การตั้งกระทู้เดิมๆ ซ้ำไป ซ้ำแล้วซ้ำเล่าในเว็บบอร์ดหรือฟอรั่ม ตั้งแต่กระทู้ที่ไม่เกี่ยวอะไรกับธีมของบอร์ดเลยและไม่รู้จะถามไปหาจรเข้ที่ไหน เช่นข้าวกลางวันวันนี้กินอะไร อายุเท่าไหร่กันบ้าง หรือแม้แต่ในกรณีที่ดีขึ้นมาอีกนิดเช่นการตั้งกระทู้ถามในคำถามที่เคยมีคนถามมาแล้ว
สำหรับผมมองว่ากระทู้เหล่านั้น ถึงแม้ว่าอาจจะดูสนุกในช่วงแรกๆ แต่มันเป็น noise สำหรับตัวเว็บบอร์ดโดยรวม เพราะนอกเหนือจากเป็นการเพิ่มจำนวนกระทู้และจำนวนการตอบกระทู้โดยใช่เหตุให้คุณภาพโดยรวมของเว็บมันตกลงแล้ว ยังเป็นการสนับสนุนให้สมาชิกจับกลุ่มคุยกันเองทางอ้อมอีกด้วย
ตรงนี้คงมีคนถามว่า อ้าว แล้วการจับกลุ่มคุยกันเองมันไม่ดีตรงไหน สังคมอบอุ่นก็เป็นเรื่องทีดีไม่ใช่เหรอ สำหรับตัวผมที่ไม่ชอบการเข้าร่วมในสังคมไหนนอกเหนือกจากการแสดงความคิดเห็นลอยๆ แล้ว สามารถตอบได้ง่ายๆ ว่ามันเป็นการสร้าง bias ในหมู่กลุ่มเพื่อนหรือคนสนิท ทำให้การสนทนาที่ตรงไปตรงมาเป็นไปได้อย่างยากลำบาก เช่นว่าไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นคนเราก็ต้องเข้าข้างเพื่อนตัวเองไว้ก่อนอยู่แล้ว
ในกรณีที่แย่ขึ้นกว่านั้นกับการสนทนาแบบจริงจัง ความเห็นไร้สาระของกลุ่มเพื่อนอาจได้รับความสนใจมากกว่าความเห็นที่มีเหตุผลของคนแปลกหน้า หรือแม้แต่การระแวงว่าคอมเมนท์จะไปเหยียบเท้าใครเข้า จนไม่สามารถพูดในสิ่งที่ตัวเองคิดออกมาได้ (ผมชอบเรียกว่ามาเฟียประจำเว็บ) ทุกอย่างนี้ล้วนแล้วแต่ไม่ใช่เรื่องที่ดี ท้ายที่สุดแล้ว ชุมชมที่เป็นแบบนี้ต้องแข็งตายอย่างช้าๆ หากไม่มีการตัดสินใจที่เที่ยงตรงพอ
ที่นี่เองคงต้องสารภาพว่าช่วงปีที่ผ่านมานี้ หนึ่งในเว็บที่ผมเข้าบ่อยที่สุดคงหนีไม่พ้น 2ch ถึงแม้ใน 2ch นั้นจะขึ้นชื่อในเรื่องป่วน แต่ผมกลับรู้สึกหลงไหลในวัฒนธรรมภายในเว็บที่เกิดจากระบบการโพสแบบ Anonymous และ การตั้งกระทู้แบบ linear อย่างบอกไม่ถูก
หากลองเทียบง่ายๆ ตัวอย่างใกล้ตัวอย่างหมวดการ์ตูนในพันทิป.คอม คุณมักจะได้เห็นอนิเมะหรือมังงะเรื่องหนึ่งที่มีกระแสหน่อยถูกตั้งกระทู้อย่างไม่หยุดหย่อนวันละหลายกระทู้ เนื้อหาข้างมีตั้งแต่งี่เง่าสุดฤทธิ์เพียงเพื่ออวดว่าได้ดูก่อนใครเพื่อน หรือแม้แต่ตัดสินใจตั้งวงดนตรีเพราะดูอนิเมะเกี่ยวกับดนตรีทั้งๆ ที่ในเรื่องมันก็แทบไม่ได้เล่นอะไรเลย ไปจนถึงกระทู้ที่มีสาระจริงๆ
ถึงแม้นั่นจะเป็นเครื่องบ่งชี้ถึงความนิยมของเรื่องนั้นๆ แต่โดยตัวของมันแล้วส่วนมากก็เป็นเพียงแค่ noise ในเว็บ
ใน 2ch นั้น กลุ่มผู้ใช้จะเข้าใจตรงกันว่าหัวข้อหนึ่งสามารถตั้งได้เพียงแค่หน่ึงกระทู้ เช่นช่วงนี้ผมกำลังติดใจอนิเมะ Eden of the East แต่ผมไม่มีสิทธิ์ตั้งกระทู้ถามคำถามเกี่ยวกับปริศนาในเรื่องขึ้นมาใหม่ ทางที่ถูกต้องคือการเข้าไปถามในกระทู้ Eden of the East ที่ถูกตั้งอยู่ก่อนหน้าแล้ว แต่ถ้าหากมีคำถามในทำนองเดียวกันขึ้นมามากเกินจนกลบการสนทนาปกติ ผู้ใช้ก็สามารถปรึกษากันในกระทู้เพื่อตั้งกระทู้สำหรับวิเคราะท์ปริศนาโดยเฉพาะก็ได้
แต่แน่นอน ถึงจะแบ่งกันขนาดไหน จำนวนกระทู้ก็อยู่แค่ในเลขหลักหน่วย
อ้าว แล้วแบบนี้คนที่เพิ่งเข้ามาอ่านไม่ต้องไล่อ่านกันตายเลยเหรอ? ใน 2ch นั้นนอกเหนือจากระบบ “sage” (แปลว่า “ลง”) ที่ทำให้กระทู้ไม่ลอยขึ้นบนลิสท์เวลามีคนตอบกระทู้ใหม่แล้วยังจะล็อกกระทู้ที่ความเห็นที่ 1,000 หากต้องการสนทนาต่อก็ตั้งกระทู้ใหม่ในชื่อเดิม และเติมจำนวนครั้งไปในหัวข้อกระทู้ โดยมีธรรมเนียมปฎิบัติกันว่า reply ต้นกระทู้จำเป็นต้องเขียนข้อมูลสำคัญสำหรับเรื่องนั้นๆ (“template”) ตั้งแต่ลิงค์ที่เกี่ยวข้องไปจนถึง FAQ
การล็อคที่ 1,000 นั้น เป็นการช่วยให้เรื่องที่มีผู้สนใจมากอยู่ด้านบนของลิสท์อยู่ตลอดเวลา ทำให้สามารถอัพเดท template ต้นกระทู้ให้ใหม่ได้อย่างสม่ำเสมอ และยังได้ปัดประเด็นที่ไม่น่าสนใจให้ตกไปกับกระทู้เก่าโดยอัตโนมัติ การใช้ระบบ linear แบบนี้ยังช่วยให้ผู้ใช้งานรู้จักดูแลความเรียบร้อยในกระทู้กันเองอีกด้วย
พูดแบบนี้แล้วดูเหมือนตัวเว็บสนับสนุนการจับกลุ่มเต็มที่ แต่ในความจริงแล้วมันไม่ใช่ ทางแก้ไขการจับกลุ่มก็คือระบบ Anonymous ที่ถึงแม้จะได้คุยกับคนที่มีความชอบเหมือนกัน แต่ก็ไม่สามารถรู้ได้อยู่ดีว่าอีกฝ่ายเป็นใคร และเป็นการเพิ่มโอกาสแก่คนที่ไม่ต้องการสุงสิงกับชุมชนให้สามารถเข้าร่วมสนทนาได้สะดวกมากขึ้น (อันนี้ขอละไปเป็นโอกาสหน้า)
แน่นอนว่านี่ก็แลกมาด้วยการใช้งานที่ดูเข้าใจยากในช่วงแรก หากจะลองทำในเมืองไทยคงได้พบกับเสียงตอบรับยอดแย่จากกลุ่มผู้ใช้ที่พยายามกระเสือกกระสนสร้างตัวตนของตัวเองและเปลี่ยนพื้นที่ส่วนรวมให้เป็นกฏกู แต่ถึงแบบนั้นผมก็ยังคิดว่ามันเป็นหนทางเดียวที่สามารถลด noise ที่เกิดขึ้นจากตัวเว็บและสร้างการสนทนาที่ไม่ตามน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุดครับ